Nazwy plików - kurs komputerowy

Idź do spisu treści

Menu główne:

Nazwy plików

Trzeba wiedzieć
Nazwa pliku składa się z nazwy właściwej i rozszerzenia (ang. extension), które jest częścią nazwy pliku. Nazwa „rozszerzenie” wynika z faktu, że jest ono dodawane na końcu nazwy pliku. Rozszerzenie jest oddzielone od reszty nazwy za pomocą kropki. Przykładowe nazwy plików mogą wyglądać następująco:
Nazwa pliku może zawierać kropkę, zatem przyjmuje się zasadę, że rozszerzenie jest częścią nazwy umieszczoną po ostatniej kropce. Samo rozszerzenie nie może zawierać już kropki. W czasach, gdy panowały systemy operacyjne MS-DOS rozszerzenie nazwy pliku mogło mieć tylko 3 znaki a sama nazwa ograniczona była do 8 znaków. Ze względów historycznych a także ze względu na zgodność ze starszymi wersjami oprogramowania przyjęło się, zatem w systemie operacyjnym Windows trzy znakowe rozszerzenie, chociaż może zawierać więcej znaków. Dla niektórych rodzajów plików stosuje się zarówno trzy i cztero znakowe rozszerzenia, które oznaczają ten sam typ pliku. Najbardziej popularne to: .jpg i .jpeg , .htm i .html , .mpg i .mpeg.
Reasumując rozszerzenie możemy traktować, jako część nazwy pliku. Nazwa pliku w systemie, Windows może posiadać maksymalnie 260 znaków wliczając w to kropkę i rozszerzenie. Jednak w rzeczywistości nazwa pliku musi być krótsza, ponieważ w długość nazwy jest wliczana pełna ścieżka określająca miejsce zapisu danego pliku na twardym dysku.
Na przykład ścieżka C:\Rachunki i przelewy bankowe\Rachunki\Faktura_maj_2013.pdf oznacza, że plik o nazwie Faktura_maj_2013.pdf jest zapisany na dysku C w folderze Rachunki i przelewy bankowe i w podfolderze Rachunki. Plik ma w nazwie 20 znaków, ale cała powyższa ścieżka (wchodząca w nazwę) przekracza znacznie ponad 20 znaków. Z tego powodu czasami może wystąpić błąd przy kopiowaniu pliku o bardzo długiej nazwie do innej lokalizacji, o dużej liczbie znaków, co w efekcie może spowodować przekroczenie 260 znaków.
Podział na nazwę i rozszerzenie stosowany jest głównie w systemach operacyjnych z rodziny Windows. Od momentu wydania Windows 95 i Windows NT 3.5 zniesione zostało ograniczenie długości rozszerzenia do trzech znaków. W systemach operacyjnych takich jak Unix czy Linux, czyli w tych, których producentem nie jest Microsoft rozszerzenie nie odgrywają tak dużej roli. Zazwyczaj może ich w ogóle nie być gdyż systemy te identyfikują rodzaj pliku innymi metodami. Jeśli są to odgrywają rolę czysto informacyjną dla użytkownika.
Podsumowanie: Rozszerzenie nazwy pliku jest ciągiem znaków dodawanych na końcu nazwy pliku umożliwiającym systemowi operacyjnemu Windows określenie, jakiego typu informacje są zawarte w pliku i jaki program powinien być używany do otwierania tego pliku. W nazwie pliku np. dokument.txt rozszerzeniem jest txt (ang. text). System Windows dzięki temu wie, że jest to plik tekstowy, który może być otwarty w programie skojarzonym z tym rozszerzeniem (inaczej przyporządkowanym lub przypisanym do tego rozszerzenia). Takim programem może być edytor tekstu WordPad lub Notatnik zawarty w Windows. Stąd często kliknięcie pliku, którego rozszerzenie jest przez system skojarzone z obsługującym ten typ programem, wystarcza do uruchomienia odpowiedniego programu i otwarcia pliku.

Znaki w nazwach i rozszerzeniach

Rozszerzenia plików mogą zawierać następujące znaki:
  • litery alfabetu angielskiego od a do z
  • cyfry od 0 do 9
  • znaki specjalne: $ # & + @ ! ( ) - { } ' ` _ ~ i spacja
 
Rozszerzenia plików nie mogą zawierać znaków:
  • | < > \ ^ = ? / [ ] " ; , * .
 
W nazwach plików nie można używać żadnego z poniższych znaków:
  • \ / ? : * " > < |
 
W nazwach plików mogą oczywiście występować polskie znaki diakrytyczne: ą ć ę ł ń ś ó ż ź zarówno małe jak i duże litery. Jeśli spróbujemy użyć niedozwolonego znaku w nazwie lub rozszerzeniu system wyświetli komunikat o błędzie.

Znaki globalne (symbole wieloznaczne) – wyróżniamy dwa znaki globalne
  • * - gwiazdka - zastępuje dowolny liczbę dowolnych znaków. Przykładowo: *.* - są to pliki o dowolnej nazwie i dowolnym rozszerzeniu natomiast *.doc - są to pliki o dowolnej nazwie i rozszerzeniu doc
  • ? - znak zapytania - zastępuje, dowolny jeden znak. Przykładowo: ?la.doc - są to pliki trzy znakowe o pierwszej literze dowolnej i literach la oraz rozszerzeniu doc, natomiast K?.* -są to pliki dwu znakowe o pierwszej literze K i drugiej dowolnej i dowolnym rozszerzeniu
Standardowo w systemie operacyjnym Windows włączone jest ukrywanie rozszerzeń plików. Początkujący użytkownicy prawdopodobnie nie włączą wyświetlania rozszerzeń. Powoduje to jednak utrudnienie identyfikacji rodzaju pliku. Na przykład różne pliki otwierane przez jeden program mogą mieć przypisane takie same ikony, co przy braku wyświetlania rozszerzeń trudno jest odróżnić jeden typ plików od drugiego. Znając popularne rozszerzenia będziemy w stanie stwierdzić czy posiadamy program, który nam pozwoli obejrzeć dany plik. Gdy nie znamy rozszerzenia, ale je widzimy będziemy mogli spytać kogoś innego lub odnaleźć informację w Internecie na temat pliku o takim rozszerzeniu. Popularne prezentacje multimedialne wykonane w programie Power Point wymagają albo drogiego komercyjnego pakietu Microsoft Office lub darmowej przeglądarki Power Point Viewer. Widząc rozszerzenie takiej prezentacji np. PPT, PPS od razu widać, że do otworzenia tego pliku jest potrzebna darmowa przeglądarka, która znajduje się do ściągnięcia na stronie producenta firmy Microsoft. Twórcy szkodliwego oprogramowania często nadają wirusom podwójne rozszerzenie np. JPG.VBS co powoduje, że nie widzimy rozszerzenia VBS a widzimy rozszerzenie pliku graficznego w formacie JPG, co u mniej doświadczonego użytkownika może nie wzbudzić podejrzenia.
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego