Rodzaje płyt CD/DVD - kurs komputerowy

Idź do spisu treści

Menu główne:

Rodzaje płyt CD/DVD

Warto wiedzieć
Płyty kompaktowe CD – Compact Disc
Pod koniec lat dziewięćdziesiątych dochodzi do podpisania pomiędzy firmami SONY i PHILIPS umowy dotyczącej współpracy nad wynalezieniem następcy płyt winylowych w wyniku czego powstaje płyta CD-AUDIO. W roku 1982 w fabryce Polygram następuje prezentacja płyty. Nośnikiem jest tzw. płyta CD czyli Compact Disc.
  • Płyta ma średnicę 12 cm i grubość ok. 1,2mm , w późniejszym czasie powstaje płyta o średnicy 8cm
  • Odczyt odbywa się za pomocą wiązki lasera podczerwonego
  • Płyty CD-Audio podobnie jak winylowe są tłoczone
  • Pierwsze fabryki powstały w Japonii i Austrii, a pierwsze odtwarzacze w 1982 w Japonii, w Europie i USA w 1983
  • Pierwsza płyta: "The Visitors" grupy ABBA w 1982, w Polsce  "Chopin-Tausig-Wieniawski" wydał w 1988 roku WIFON
  • Czas nagrania 74 min (z możliwością podzielenia na 99 części po których można przeskakiwać), który można zwiększyć do 79 minut i 40 sekund lub nawet do 99 minut co jednak powodowało kłopoty z odczytem w odtwarzaczach słabej jakości
  • Płyta pozwala zapisać 2 kanały stereo
  • Dane cyfrowe na plycie CD-Audio, zapisuje się za pomocą zagłębień (rowków) o różnej długości, które są wytłaczane.
  • Informacja (muzyka) jest odtwarzana (i nagrywana, zapisywana) od wewnątrz do zewnątrz (w płycie winylowej od krawędzi zewnętrznej do wewnętrznej)

Powstanie płyty CD-ROM
CD-ROM (ang. Compact Disc - Read Only Memory) - płyta kompaktowa do odczytu danych.
W tym czasie nośnikiem danych obok twardych dysków (HDD - Hard Disk Drive) były dyskietki: 320KB, 1,2MB  - o średnicy 5,25 cala, a później 720 KB, 1,44MB o średnicy 3,5 cala. Wzrost zapotrzebowania na nośniki o większej pojemności spowodował zainteresowanie się firm płytą kompaktową. Powstaje pod koniec lat osiemdziesiątych płyta do zapisu danych tzw. CD-ROM umożliwiająca jedynie odczyt danych. Podobnie jak na płycie CD-Audio dane zapisywane są w fabryce w postaci zagłębień , które są wytłaczane. Trwałość tłoczonych płyt obliczano na kilkaset lat, obecne niestety przy gorszej jakości produkowanych płyt około kilkadziesiąt
Pojemności płyt CD-ROM: 650MB, 700MB (najbardziej popularne), 800MB, 870MB, w dwóch ostatnich występowały częste problemy z odczytem danych.

Powstanie płyty CD-R
CD-R (ang. Compact Disc – Recordable, nagrywalna płyta kompaktowa) – płyta kompaktowa z możliwością jednokrotnego zapisu za pomocą odpowiedniej nagrywarki komputerowej oraz wielokrotnego odczytu.
Płyty tego typu umożliwiały zapis informacji w warunkach domowych przy użyciu specjalnych nagrywarek. Dane na płycie CD-R zapisywane są poprzez wypalanie promieniem światła laserowego podczerwonego zagłębień (jest to tzw. pit). Obszar nie wypalony jest to tzw. land. Zamiast rowka, który w fabryce powstaje w wyniku tłoczenia tworzy się w tym miejscu obszar wypalony. Obszary wypalone laserem (pity) mają inne właściwości absorbcyjne dla światła laserowego niż obszary nie wypalone (landy). Obszar wypalony światło laserowe w dziewięćdziesięciu kilku procentach pochłania, a obszar nie wypalony światło laserowe odbija. 

Powstanie płyt CD-RW
CD-RW (ang. Compact Disc – ReWritable) – jest to płyta kompaktowa z możliwością wielokrotnego nagrywania (około 1000 razy dla płyt dobrej jakości) za pomocą odpowiedniej nagrywarki komputerowej.
  • Dane wypalane są za pomocą lasera. Warstwa nośna jesst polikrystaliczna. Aby wypalić obszar warstwa jest podgrzewana do temperatury około 700 stopni Celsjusza. Kryształy warstwy nośnej są roztapiane tworząc obszar o strukturze amorficznej (ani ciało stałe ani ciecz). Od tak powstałego obszaru nie odbija się promień lasera lecz jest rozpraszany. Od obszaru nie wypalonego wiązka lasera odbija się. Mamy więc możliwość rozróżniania tych obszarów. Kasowanie danych odbywa się poprzez ponowne nagrzewanie obszaru amorficznego co powoduje  powrót do stanu krystalicznego.
  • Posiadają warstwę ochronną od strony odczytu przez laser i od strony nadruku
  • Jakość nagrania zależy od jakości płyt CD, lasera, układu optycznego
  • Najbardziej znane firmy produkujące płyty: Verbatim, TDK, Maxell, Sony, EMTEC
 
Prędkość odczytu/zapisu
Jednostka x1=150 kB/s - prędkość zapisu lub odczytu jest wielokrotnością 150kB/s
  • x1 - 1 x 150kB/s = 150kB/s
  • x2 - 2 x 150kB/s = 300kB/s
  • x3 - 3 x 150kB/s  = 450kB/s
  • x4 - 4 x 150kB/s = 600kB/s
  • x54 – 54 x 150kB/s = 8100kB/s
 
Powstanie płyty DVD
Nośnik DVD powstał w celu umieszczenia na nim materiału wideo. Początkowo nazywany był ang. Digital Video Disc – Cyfrowy Dysk Video, najbardziej znany jako DVD-Video. To było pierwotne przeznaczenie tego rodzaju płyt. Dysk jest podobny do płyt CD-ROM, a większą pojemność uzyskaną zwiększając gęstość zapisu.
  • Czas filmu 133min, format audio 5.1 (po dwa głośniki z przodu i z tyłu, jedencentralny z przodu i jeden subwoofer czyli głośnik niskotonowy), napisy w różnych językach, lektor, dodatkowe materiały

Płyty DVD-ROM
Podobnie jak w przypadku płyt CD płyty DVD stały się nośnikiem uniwersalnym do zapisu różnego rodzaju danych. Nazywano go DVD – Digital Versatile Disc – Cyfrowy Dysk Ogólnego Przeznaczenia lub uniwersalny dysk cyfrowy
To nie są oficjalne nazwy tych nośników, oficjalna nazwa to DVD bez tłumaczenia
  • Wymiary 12cm lub 8cm grubość 1,2mm (tak samo jak dla CD)
  • Pierwotnie były to płyty z materiałem wideo, tylko do odczytu, czyli DVD-ROM
  • Regionalizacja płyt DVD - świat został podzielony na 6 regionów gdzie np. płyta DVD-Video przeznaczona na rynek północno-amerykański nie mogła być odtwarzana w odtwarzaczu sprzedawanym w Europie i na odwrót.

Płyty DVD z możliwością zapisu
Pierwotnie format DVD powstał do cyfrowego zapisu materiałów wideo. Podobnie jak w przypadku płyt CD nośniki DVD zaczęto wykorzystywać do przechowywania danych na płytach tylko do odczytu. Później powstały płyty DVD z możliwością zapisu. Pojemność płyt CD była zbyt mała, ale dzięki wiązce światła lasera o krótszej długości fali możliwe stało się umieszczenie na płytach tej samej wielkości co CD większej ilości gęściej upakowanych ścieżek. W ten sposób płyty DVD-Video powstałe w celu umieszczenia na nich materiału wideo podobnie jak kiedyś płyty CD-Audio z muzyką, stały się nośnikami ogólnego zastosowania.
Do wypalania płyt stosuje się czerwony laser o krótszej długości fali niż w przypadku płyt CD (laser podczerwony), dzięki czemu można na płycie  jednostronnej i jednowarstwoej umieścić aż 4,38 GB danych zamiast 700MB

Rodzaje płyt DVD
Płyty umożliwiające za pomocą specjalnej nagrywarki jednokrotne nagranie i oczywiście wielokrotny odczyt.
  • DVD-R gdzie znak "-" pomiędzy DVD i R jest minusem (nie myślnikiem) - nazywane są potocznie płytami minusowymi
  • DVD+R gdzie znak "+" pomiędzy DVD i R jest plusem - nazywane potocznie płytami plusowymi

Płyty umożliwiające za pomocą specjalnej nagrywarki wielokrotne nagrywanie i oczywiście wielokrotny odczyt.
  • DVD-RW gdzie znak "-" pomiędzy DVD i R jest minusem (nie myślnikiem)
  • DVD+RW gdzie znak "+" pomiędzy DVD i R jest plusem

Najbardziej znane firmy produkujące płyty DVD: Verbatim,TDK, Maxell, Sony, Emtec
Nagrywarki - Samsung (Toshiba), LiteOn, LG, Pioneer, Yamacha, TDK
Nagrywarki komputerowe można podzielić na wewnętrzne montowane wewnątrz komputera i zewnętrzne podłączane do komputera za pomocą złącza USB
Płyty DVD mogą zawierać na każdej stronie od jednej do dwóch warstw na dane komputerowe lub materiał wideo. Obrazuje to poniższa tabela.
Inne nazwy płyt DVD
SS SL - Płyty jednostronne jednowarstwowe
SS DL - Płyty jednostronne dwuwarstwowe
DS SL - Płyty dwustronne po jednej warstwie
DS DL - Płyty dwustronne po dwie warstwy
 
Różnice w pojemności płyt plusowych (+R) i minusowych (-R)
DVD-R SL – 4,384GB, DVD-R DL – 7,957GB
DVD+R SL – 4,378GB, DVD+R DL – 7,961GB
 
Prędkości zapisu/odczytu dla płyt DVD
Prędkość zapisu dla płyt DVD w porównaniu z płytami CD jest 9 razy większa.
Jednostka x1=1350 kB/s - prędkość zapisu lub odczytu jest wielokrotnością 1350kB/s
x1 to 1350kB/s
x2 to 2 x 1350kB/s=2770kB/s
x4 to 4 x 1350kB/s=5540kB/s
x8 to 8 x 1350kB/s=11080kB/s
Dla płyt CD x1 to 150kB/s

Powstanie płyty BLUE RAY
Blu-ray Disc (BD) – format zapisu optycznego, następca formatu DVD. Większą pojemność płyty uzyskuje się dzięki kolejnemu zwiększeniu gęstości zapisu, co jest możliwe dzięki zastosowaniu niebieskiego lasera.

Pojemności płyt
25GB jednostronna
50GB dwustronna
100GB jednostronna dwuwarstwowa
200GB dwustronna dwuwarstwowa
Płyty Blue-ray wymagają innego odtwarzacza płyt. Odtwarzacze Blue-ray natomiast dodatkowo odczytują płyty CD i DVD.
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego